Culture Capsule

We are very excited to have successfully launched the Culture Capsule. The Culture Capsule will serve as a digital memory of the Dutch hip hop & urban culture scene, built by digitising and inventarising Dutch hip hop culture.

On the 9th of October 2024, the hip hop community from all over the country came together at the Academy Building in Utrecht to give feedback and first reactions on what had been built so far. The Culture Capsule is a work in progress, with its creation depending on the fruitful and vibrant collaboration between the various pockets of the Dutch scene and the organisations involved.

Culture Capsule heeft als doel de Nederlandse Hip Hopgeschiedenis te ontsluiten. Deze geschiedenis gaat voorbij aan enkel de artistieke disciplines, maar vertelt ook een verhaal over Nederlandse geschiedenis in het algemeen. Opkomend in de jaren tachtig in Nederland, werd Hip Hop omarmd en voortgestuwd door een multiculturele groep mensen die, in navolging van de postkoloniale migratiestromen, ten grondslag lag aan een verbindende transnationale cultuur. Om dit te kunnen ontsluiten, zoekt Culture Capsule samenwerking met een ieder die archieven wil digitaliseren en duurzaam fysiek archiveren.

Als je op zoek gaat naar de geschiedenis van de Nederlandse Hip Hopcultuur dan vind je dit van Terneuzen tot Delfzijl en van Haaksbergen tot Alkmaar. Culture Capsule heeft niet als doel om al het digitale en fysieke archiefmateriaal zelf te beheren, maar voor wie het niet duurzaam kan of wil beheren, is Culture Capsule er.

We moeten nu gaan vastleggen, want behalve dat sommige Nederlandse sleutelfiguren binnen the Culture ons helaas ontvallen, gaat er ook al veel (fysiek) materiaal dat de geschiedenis van Hip Hop in Nederland vertelt, verloren. Dat kunnen wij met z’n allen voorkomen.

Hip hop is inmiddels ruim 45 jaar een groot begrip in Nederland. Hitlijsten staan er vol mee, modetrends worden rechtstreeks van de scene overgenomen, en ook woorden als drip (stijlvolle uitstraling), pokoe (lied) en doekoe (geld) zijn stevig verankerd in het alledaagse taalgebruik. Toch dreigt een groot deel van de rijke geschiedenis van de Nederlandse hip hop-cultuur verloren te gaan, omdat veel ervan nooit is vastgelegd binnen reguliere erfgoedpraktijken. Vanuit Re-Presenting Europe, een programma gericht op het versterken van een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt ontstond daarom Culture Capsule: een hip hop archief dat door de community zélf wordt opgebouwd. Van foto’s en mixtapes tot videofragmenten en magazines, Culture Capsule bouwt aan een plek waar binnenkort een halve eeuw Nederlandse hip hop-geschiedenis zichtbaar en voelbaar wordt.

De Code Diversiteit & Inclusie sprak met projectleider Sherlock Telgt en ambassadeur Vanity Roxane over het belang van een eigen hip hop-archief, over wederzijds vertrouwen en over wat gevestigde erfgoedinstellingen kunnen leren van community-led initiatieven als deze.

“Het is eigenlijk heel simpel,” begint Sherlock. “Hip hop bestaat 50 jaar. In Nederland is het ook al ruim 45 jaar aanwezig. En sommige mensen die daar onderdeel van waren, overlijden nu zonder dat hun verhaal is vastgelegd.” Bovendien ligt veel materiaal op zolders dat begint te vergaan, omdat veel op tape werd opgenomen of op papier stond. “Als we dat niet nú digitaliseren en veiligstellen, verdwijnt het voorgoed.”

Behalve behoud gaat het volgens Sherlock ook om erkenning. “Dj’s, dansers, graffitiartiesten, mc’s, de hele scene staat op de schouders van mensen die vanaf de vroege jaren ’80 aan het bouwen waren. Die legacy moet je kennen. Dat bewustzijn ontbreekt nog te vaak.” In de witte cultuurcanon is dat volgens hem anders: “We weten allemaal wie de grote schilders en beeldhouwers waren. Maar binnen hip hop zijn veel pioniers nog onbekend. Een archief geeft erkenning aan eerdere generaties én herkenning aan de generaties van nu. Het toont de footprint van de gemeenschap, waarbij het voor toekomstige generaties ook goed is te zien dat we dit archief zelf hebben opgebouwd.”

Het narratief bepalen

Sherlock benadrukt dat het essentieel is dat de gemeenschap zelf het narratief bepaalt. “We worden niet gerepresenteerd binnen de instituten. Daar werken niet of nauwelijks mensen die er echt iets vanaf weten, of er onderdeel van zijn. Dan zie je automatisch dingen over het hoofd.” Vanity vult aan: “En als er wél over wordt geschreven door mensen buiten de scene, is de informatie vaak onjuist of onvolledig. Dan ontbreekt er bijvoorbeeld een intersectioneel of intergenerationeel perspectief.”

Andersom maakt het gebrek aan representatie de stap naar zo’n instelling ook weer groter. “Het is niet vanzelfsprekend om je persoonlijke verhalen of materialen toe te vertrouwen aan plekken waar je je niet gehoord of gezien voelt,” vervolgt Vanity. Volgens Sherlock komt dit gebrek aan vertrouwen ook voort uit het feit dat hip hop lang niet serieus werd genomen door instellingen. “Subsidies gingen naar klassieke muziek of jazz. Voor hip hop moest je naar jeugdwerk. Instellingen wilden pas samenwerken als ze er zelf iets aan hadden. Dat heeft veel wantrouwen veroorzaakt.” Daarom bouwt Culture Capsule bewust vanuit de hip hop zo kenmerkende DIY-mentaliteit: “We heroveren nu onze geschiedenis door onze eigen tafels te bouwen. Maar het kost tijd om dit goed en zorgvuldig te doen,” aldus Vanity.